Hervatting strafrechtelijke ontruimingen kraakpanden Amsterdam

Hervatting strafrechtelijke ontruimingen kraakpanden Amsterdam

Amsterdam – De Amsterdamse Driehoek heeft besloten kraakpanden in Amsterdam opnieuw strafrechtelijk te gaan ontruimen.


Nieuw is dat de ontruimingen in beginsel van tevoren worden aangekondigd zodat de krakers de gelegenheid hebben een kort geding aan te spannen.

Met de hervatting van de strafrechtelijke ontruimingen wordt uitvoering gegeven aan een beleidsbrief van 30 november 2010 van het College van procureurs-generaal in Den Haag die op 1 december 2010 in werking is getreden. Met deze beleidsbrief wordt tijdelijk tegemoetgekomen aan een lacune in de Wet Kraken en Leegstand waarvan volgens een uitspraak van 8 november 2010 van het gerechtshof te Den Haag (LJN: BO3682) sprake is. Tegen die uitspraak is cassatieberoep ingesteld. De beleidsbrief zal in principe gelden totdat de Hoge Raad uitspraak heeft gedaan in het cassatieberoep.

Op 9 november 2010 is de laatste ontruimingsronde in Amsterdam gehouden. De panden die toen strafrechtelijk ontruimd zouden worden, zijn op het laatste moment van de lijst gehaald vanwege voornoemde uitspraak van het gerechtshof Den Haag. Er is toen alleen civielrechtelijk ontruimd. Daarna is niet meer strafrechtelijk ontruimd.

Ontruiming voortaan aangekondigd

Het voornemen tot ontruiming wordt vanaf nu in beginsel van te voren aangekondigd. Daarbij wordt aangegeven dat binnen acht weken na de aankondiging wordt ontruimd, maar in beginsel niet binnen de eerste zeven dagen van die acht weken. Als de krakers binnen die zeven dagen een kort geding tegen de ontruiming aanspannen wordt het vonnis van de voorzieningenrechter in principe afgewacht.

Het gekraakte pand kan direct worden ontruimd zonder een eventueel kort geding af te wachten als de krakers met de kraakactie huisvredebreuk of andere strafbare feiten plegen tengevolge waarvan de rechthebbende van het pand ernstig wordt getroffen. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als het gekraakte pand in gebruik was, een bedrijf niet meer kan functioneren of als er ernstige vernielingen worden aangericht. Daarnaast kan er meteen worden ontruimd als er sprake is van het ontstaan van een gevaarlijke situatie of verstoring van de openbare orde.

Over de vraag welke panden als eerste ontruimd zullen worden, kunnen op dit moment nog geen nadere mededelingen worden gedaan, aldus het OM. Als tot ontruiming wordt besloten van een van de thans in Amsterdam gekraakte panden dan zal dit in beginsel worden aangekondigd.

Nieuwe kraakwet geeft onvoldoende zekerheid tegen kraken

De recente uitspraak van het Gerechtshof om het ontruimen van gekraakte panden te verbieden schept eigenlijk alleen maar meer onduidelijkheid. “Door de gerechtelijke uitspraak van 8 november en de reactie van Justitie hierop, zal een kraker een ontruiming altijd kunnen aanvechten via een kort geding. Het tweede onderdeel van de wet, om leegstand tegen te gaan, blijft echter wel van kracht, de eigenaar van een leegstand pand zal de leegstand die langer duurt dan 6 maanden moeten melden bij de gemeente. We verwachten dat er meer onduidelijkheid ontstaat over wat gemeenten zullen gaan doen met het gedeelte van de wet die toeziet op leegstand preventie. Te verwachten is dat nog minder (kleinere) gemeenten de noodzaak zullen zien om hier beleid voor te gaan formuleren en handhaven”, zegt Frank van Min van The Wolf vastgoedbeheer in Amsterdam.

“Uit onderzoek van Binnenlands Bestuur blijkt dat nog vóór de uitspraak van het hof de helft van de grote gemeenten niet van plan is gebruik te maken van de wet kraken en leegstand. De gemeente Amsterdam heeft echter aangegeven de leegstand wèl aan te willen pakken op basis van de nieuwe wet. Wellicht dus dat meerdere gemeentes nog zullen volgen. Los van de wet kraken en leegstand zijn er vier manieren (contractsvormen) waarop leegstand tijdelijk bestreden kan worden;

  1. Bruikleenovereenkomsten (antikraak contracten, opzegtermijn 2 weken)
  2. Verhuur op basis van de leegstandswet (opzegtermijn 3 maanden)
  3. Huur naar zijn aard van korte duur
  4. Tijdelijke huurcontracten voor rechtspersonen (230a Burgerlijk wetboek, opzegtermijn onderling te bepalen)

Deze contracten hebben echter wel een aantal nadelen”, zegt Van Min. “Met een bruikleenovereenkomsten kan er geen huur worden gegenereerd. Vergunningen voor verhuur op basis van de leegstandswet kunnen door gemeenten slechts in zeer specifieke gevallen worden verleend. Huur naar zijn aard van korte duur kan het risico van huurbescherming met zich mee brengen. En bij tijdelijke huurcontracten voor rechtspersonen zal de huur erg laag zijn vanwege de onzekerheid voor de huurder. Bovendien is verhuur op basis van de leegstandswet en naar zijn aard van korte duur in kantoorpanden niet toegestaan vanwege het bestemmingsplan, terwijl juist in kantoorpanden het probleem van leegstand zich voordoet en er anderzijds in veel steden sprake is van woningnood.”

“Het al dan niet tijdelijk verhuren van kantoorpanden aan woningzoekenden is daarom een oplossing. Gemeenten zouden daarom flexibeler met bestemmingsplannen om moeten gaan. Dan stel je eigenaren in staat nog huuropbrengsten (rond € 100,-/m2/jaar) te generen, wordt de woningnood bestreden doordat er veel betaalbare woonruimte bijkomt, en worden er meer gemeentelijke en landelijke belastingen geïncasseerd.”

“Gemeenten en de overheid zouden zich daarom veel meer moeten richten op het flexibiliseren van bestemmingsplannen, en vaker vergunningen moeten verstrekken om tijdelijk te mogen verhuren aan woningzoekenden. Het feit dat krakers ontruimingen kunnen aanvechten via een kort geding is dus veel minder relevant. Daarnaast kan je als eigenaar middels leegstandsbeheer & antikraak voorkomen dat een pand überhaupt gekraakt kan worden.”, aldus Van Min.

Geen OZB gebruikersdeel bij antikraak bewoning in kantoorpand

Delen van onroerende zaken die aan ‘oppassers’ ter beschikking zijn gesteld worden gebruikt voor bewoning. De vrijstelling ex art. 220e Gemeentewet is van toepassing. Zie uitspraak Gerechtshof Arnhem, 10/00166.

Bron; Gerechtshof Arnhem, 10/0016

Gerechtshof Den Haag legt verbod ontruiming krakers op

Den Haag, 8 november 2010 – Het gerechtshof in Den Haag heeft op 8 november 2010 in hoger beroep mondeling uitspraak gedaan over de vraag of het ministerie van Veiligheid en Justitie tot ontruiming kan overgaan van diverse kraakpanden in Amsterdam, Den Haag en Leeuwarden. Het hof heeft de ontruiming verboden, omdat in de nieuwe Wet kraken en leegstand niet is voorzien in de mogelijkheid voor krakers (die dreigen hun woning te moeten verlaten) om daarover vooraf het oordeel van de rechter te vragen. Dit is in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Sinds 1 oktober 2010 is van kracht de Wet kraken en leegstand. Deze wet stelt kraken strafbaar. De wet geeft justitie de mogelijkheid een gekraakt pand strafrechtelijk te ontruimen, zonder dat daar een rechterlijke uitspraak voor nodig is. Nadat een aantal gemeenten had aangekondigd tot ontruiming van kraakpanden te zullen overgaan, zijn verschillende kort gedingen gevoerd over de reikwijdte van de nieuwe wet.

In de onderhavige zaak hebben krakers gevorderd dat de ontruiming van diverse kraakpanden in Amsterdam, Den Haag en Leeuwarden wordt verboden. De voorzieningenrechter heeft hun vordering in eerste aanleg afgewezen. Het hof behandelt de zaak thans in hoger beroep. Omdat de eerste ontruimingen morgen gepland staan, heeft het hof vandaag mondeling uitspraak gedaan. Een schriftelijke uitspraak met de motivering zal in de loop van volgende week beschikbaar komen.

Het hof heeft de ontruiming verboden. Het is van oordeel dat de krakers door de ontruiming hun woning dreigen te verliezen. De woning van een persoon geniet onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) speciale bescherming. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft herhaaldelijk beslist dat iemand zijn woning niet mag verliezen voordat de rechter daarover vooraf een uitspraak heeft kunnen doen. Aangezien hierover in de nieuwe wet niets is geregeld en ook justitie in dat opzicht geen duidelijk en kenbaar beleid voert, is het hof van oordeel dat ontruiming onder deze omstandigheden in strijd zou komen met het EVRM.

Krakers putten moed uit vonnis kort geding

De drie kraakpanden aan de Passeerdersgracht en de Lange Leidsedwarsstraat mogen worden ontruimd door de gemeente. Dit oordeelde de rechter gistermiddag in het kort geding dat vier krakers hadden aangespannen.

De krakers van het collectief Schijnheilig stapten naar de rechter omdat de ontruiming volgens hen in strijd is met het huisrecht, een onderdeel van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. De rechter oordeelde anders. Er mag wel degelijk ontruimd worden als sprake is van een strafbaar feit, in dit geval kraken.

De uitspraak van de rechter heeft geen einde gemaakt aan de discussie over het Amsterdamse kraakbeleid. Zo oordeelde de rechter dat elke ontruiming vooraf moet worden aangekondigd door de officier van justitie. Dat staat haaks op het Amsterdamse kraakbeleid, waarbij krakers zelden vooraf worden ingelicht over de ontruiming.

Volgens een voorlichter van het Openbaar Ministerie is de uitspraak van de rechter aanleiding om het Amsterdamse beleid ‘nog eens goed te bestuderen’.

”Wellicht is het nodig om meer te gaan aankondigen dan op dit moment gebeurt. We gaan nadenken over het te voeren beleid.”

Doorkruising van het Amsterdamse ontruimingsbeleid

De advocaat van de krakers, Rahul Uppal, noemt de uitspraak van de rechter een ‘doorkruising van het Amsterdamse ontruimingsbeleid’. ”Deze zaak hebben we verloren, maar er is wel degelijk winst behaald.”

Dat de gemeente een geplande ontruiming eerst moet aankondigen, geeft de krakers de mogelijkheid een kort geding aan te spannen. ”Dan zal de politie in elk geval de uitspraak van de rechter moeten afwachten totdat ze tot ontruiming overgaat. Krakers hoeven dus niet meer bang te zijn dat ze zomaar van hun bed worden gelicht, zonder enige bescherming.”

Het OM betwijfelt of dat in de praktijk ook echt het geval zal zijn. ”Dat zal per geval moeten blijken. Als de hele boel is gebarricadeerd, moeten we misschien direct tot ontruiming overgaan. Dan is lang niet zeker dat we een kort geding afwachten.”

De rechter veroordeelde de krakers tot betaling van ruim duizend euro aan juridische kosten. Het krakerscollectief is het ondanks alles niet eens met het vonnis en gaat in hoger beroep.

Sinds 1 oktober dit jaar is kraken strafbaar. Amsterdam heeft zich voorgenomen tweehonderd kraakpanden in de stad te ontruimen op grond van de antikraakwet. (HET PAROOL)

Krakers Amsterdam verliezen geding

Vier Amsterdamse krakers hebben een kort geding verloren dat ze tegen de staat hadden aangespannen. Ze eisten dat een ontruiming van drie kraakpanden in Amsterdam zou worden verboden.

Volgens de krakers, die zich gezamenlijk het collectief Schijnheilig noemen, is ontruimen een grove schending van het huisrecht en in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De rechtbank stelt dat dat niet geldt als een woning op een onrechtmatige manier verkregen is, zoals bij een woningkraak.

Kraken is sinds 1 oktober strafbaar. De gemeente Amsterdam wil daarom tweehonderd kraakpanden in de stad ontruimen.

Vastgoedsector reageert mild op ‘leegstandboete’

Vastgoedeigenaren zijn opvallend rustig over de ‘boete voor leegstand’ die gemeente Amsterdam wil invoeren. De sector noemt het zelfs gunstig dat de gemeente zich gaat bemoeien met de grote leegstand van kantoren in de stad.

In Amsterdam is ongeveer 17% van alle kantoorruimte onbenut.

Dinsdagavond zei de Amsterdamse wethouder Maarten van Poelgeest dat hij gaat optreden tegen de grote leegstand. Wie straks in Amsterdam een pand zonder huurder heeft, moet dit binnen een halfjaar melden. Wie dat niet doet, riskeert een boete van euro 7500.

Tegelijk gaat de gemeente helpen om oplossingen te vinden voor de leegstand. Vindt de gemeente een huurder, dan is het de bedoeling dat de eigenaar deze accepteert. Ook kan het gebeuren dat de gemeente een bestemmingsplan wijzigt, zodat een kantoor omgebouwd mag worden tot bijvoorbeeld een hotel.

‘Op zich een goed plan’, stelt de IVBN, de brancheorganisatie voor vastgoedbeleggers. ‘Het is goed dat de gemeente haar verantwoordelijkheid neemt,’ zegt directeur Frank van Blokland. ‘Gemeenten hebben de leegstand deels veroorzaakt door steeds bouwgrond uit te geven. Dan moeten ze nu ook meehelpen met de oplossing.’

Het beleid moet volgens hem wel worden gericht op de gebieden met écht kansloze kantoren, die meer dan zeven jaar leegstaan. Ook hoopt Van Blokland dat de gemeente geen misbruik gaat maken van de regeling, bijvoorbeeld door een sociaalculturele instelling in luxe kantoren te zetten. Dat kan negatieve uitstraling geven op het kantoorgebied. De boete op het niet melden van leegstand vindt hij overbodig, ‘al is het niet zo’n probleem om een briefje te sturen dat je leegstand hebt’.

Bestemmingsplan

De Amsterdamse makelaarsvereniging (MVA) is iets terughoudender. ‘Ik zie er geen probleem in dat we straks de dialoog aangaan’, zegt voorzitter Pieter Joep van de Brink. Maar hij vindt ook dat de gemeente vooral bij zichzelf te rade moet gaan, bijvoorbeeld over de starheid van bestemmingsplannen. ‘Eigenaren zien zo veel functies voor hun leegstaande panden’, zegt hij. ‘Maar ze kunnen er niets mee omdat het bestemmingsplan het niet toelaat.’

De leegstandsboete sluit aan bij de nieuwe kraak- en leegstandwet. Die verbiedt het kraken van panden, maar zegt ook dat gemeenten een straf mogen uitdelen aan vastgoedbezitters die onwillig zijn in de aanpak van leegstand. ‘We hopen dat het niet nodig is, maar we moeten een stok achter de deur hebben. Dat iemand een huurder moet accepteren zie ik als een stok’, zegt wethouder Van Poelgeest.

Amsterdam moet nog wel een leegstandsverordening opstellen om met de stok te kunnen slaan. Daarin moet komen te staan in welke gebieden de gemeente de leegstand gaat aanpakken. Naar verwachting kan de verordening over enkele maanden af zijn.

Lege kantoren hard aangepakt

Eigenaren van kantoorpanden in Amsterdam mogen hun bezit niet langer dan negen maanden laten leegstaan. Met de nieuwe Wet kraken en leegstand in de hand kondigde wethouder Maarten van Poelgeest (GroenLinks) gisteren aan de leegstand, al dan niet noodgedwongen, hard aan te pakken.

Als een pand zes maanden leegstaat, dan geldt een meldingsplicht. Vastgoedbezitters krijgen dan drie maanden om een oplossing te vinden. Zo niet, dan moeten ze akkoord gaan met een door de gemeente aangewezen huurder.

In de hoofdstad staat 16% van de kantoorpanden leeg, met name als gevolg van de economische crisis. Vooral in de Bijlmer is de leegstand groot. De stad profiteerde de afgelopen jaren juist van de hausse in de kantorenmarkt. Raadslid Sebastiaan Capel (D66) hoopt dat de wethouder eerst naar constructieve maatregelen zoekt en zijn dreigement pas inzet als allerlaatste redmiddel. Marijn Snijders, voorzitter van vastgoedspecialist Jones Lang Lasalle vindt het goed dat Amsterdam iets aan het leegstandsprobleem wil doen, maar wil het beeld rechtzetten dat eigenaren niet zouden willen verhuren. “Er is momenteel iets elementairs mis tussen vraag en aanbod.”

Rotterdam terughoudend bij uitvoering kraakverbod

De gemeente Rotterdam zal zelf niet actief op zoek gaan naar kraakpanden om die te ontruimen. Vanaf vrijdag is kraken officieel verboden en strafbaar, maar Rotterdam zal alleen ingrijpen als er overlast is. Verder is het aan de pandeigenaar om te bepalen of de politie in actie moet komen of niet.

De gemeente schat dat er ruim honderd panden in Rotterdam gekraakt zijn, volgens de krakers ligt dat aantal veel hoger. Wethouder Karakus maakt zich zorgen dat de nieuwe wet leegstand bevordert en hoopt dat pandeigenaren zich ook inzetten om dat te voorkomen.

In een kraakpand aan de Witte de Withstraat wordt aan het eind van de middag een tentoonstelling over de geschiedenis en de functie van het kraken geopend.

Amsterdam gaat kraakpanden ontruimen

De Amsterdamse hoofdofficier van justitie Herman Bolhaar, hoofdcommissaris van de politie Bernard Welten en burgemeester Van der Laan voerden eerder maandag overleg over de landelijke antikraakwet die vrijdag ingaat.
Amsterdam telt naar schatting twee- tot driehonderd kraakpanden, waarvan er volgens de gemeente na 1 oktober tweehonderd in aanmerking komen voor ontruiming. Omdat de politie niet voldoende capaciteit heeft die allemaal in een keer leeg te halen, worden ze onderverdeeld in panden met een hoge, gemiddelde en een lage prioriteit.
Afhankelijk daarvan worden ze direct ontruimd, komen ze aan de beurt tijdens een ontruimingsronde of haalt de politie ze leeg wanneer daar capaciteit voor is.

Ernstige overlast

Als eerste zijn aan de beurt de panden die in gebruik waren toen ze werden ingenomen en die waar de omgeving ernstige overlast van heeft. Die worden zo snel mogelijk leeg gehaald. Daarna volgen de bouwwerken die leeg waren toen ze werden gekraakt maar waar de eigenaar inmiddels een plan mee heeft.
Deze panden worden meegenomen in de zogenoemde ontruimingsrondes. Laagst op de lijst staan de panden waar de eigenaar geen plannen voor heeft. Die worden ontruimd als de politie menskracht over heeft.
De politie schroeft het aantal ontruimingsrondes dit jaar op van drie naar zes. Gemeente, politie en Openbaar Ministerie verwachten dat niet voor alle ontruimingen grootschalig politieoptreden nodig is. De personen die zich tijdens een ontruiming in het pand bevinden en dat niet willen verlaten, worden in principe aangehouden en vervolgd. Met het onderscheid in prioriteit hopen gemeente, politie en OM te voorkomen dat een pand wordt herkraakt en dat de politie vaker moet ontruimen in hetzelfde complex.